[BOOK REVIEW] 21 bài học cho thế kỉ 21

Dạo gần đây bận quá, thời gian đọc của mình cũng giảm đi nhiều. Cơ mà tháng trước mới lụm được cuốn 21 Lessons for the 21st century (tựa tiếng Việt là 21 bài học cho thế kỉ 21) đúng đợt sale trên Amazon, nên tranh thủ cuối tháng mười này vãn bớt assignment với exam rùi đọc luôn.

Đối với các bạn hay đọc sách, có lẽ cuốn sách này và tác giả Yuval Noah Harari đã quá quen thuộc với các độc giả thuộc thể loại non-fiction (phi giả tưởng) rồi. Mình cũng đã biết tới Yuval và đọc cuốn sách tạo nên tên tuổi của ông mang tên Sapiens – A Brief History of Humankind (tựa tiếng Việt là Sapiens – Lược Sử Loài Người) khoảng nửa năm trước đây, và khá ấn tượng với cách viết đơn giản, dễ hiểu nhưng lại có nhiều góc nhìn mới lạ về vạn vật. Chính vì vậy nên kỳ vọng của mình đối với cuốn sách này cũng tương đối cao.

Tuy nhiên, sau khi đọc xong thì cảm nhận của mình là càng về cuối càng thấy hơi … đuối.

Tóm tắt sách ngắn gọn trong 3 câu

  1. Sự phát triển của công nghệ sinh học và trí thông minh nhân tạo có khả năng sẽ thay đổi toàn bộ cục diện và nền văn minh của nhân loại, và có khả năng tạo ra một khoảng cách giai cấp lớn hoặc một chủng người hoàn toàn khác luôn.
  2. Con người là một sinh vật sống cảm tính và không có khả năng nhìn thấu sự thật. Con người sẽ lựa chọn việc tin vào những câu chuyện mà họ có thể đồng cảm được dựa trên những kinh nghiệm, niềm tin và trải nghiệm cá nhân.
  3. Con người sợ những điều không đáng phải sợ (như khủng bố), mà lại bỏ qua những mối nguy hại dường như đang hiển hiện ngay trước mắt (ô nhiễm môi trường).

Ấn tượng chung

Cuốn sách được chia làm 21 chương, mỗi một chương tượng trưng cho một khía cạnh của xã hội hiện đại – có thể tốt, có thể xấu – mà con người phải đối diện trong hiện tại và tương lai. Khác với cuốn Sapiens – khi tác giả tập trung kể về quá khứ và lịch sử hình thành của con người từ thời cổ xưa cho tới nền văn minh hiện tại, 21 Lessons tập trung nói về các xu hướng đang diễn ra trên thế giới này và các viễn cảnh có thể sẽ xảy đến trong tương lai. Trong cuốn sách này, các độc giả cũng có cơ hội khám phá nhiều hơn một chút xíu về tác giả Yuval Noah Harari và nền văn hoá Do Thái tại đất nước Israel – nơi ông sinh ra.

Mình thích nhất chương 2 (Work) và chương 3 (Liberty), khi Yuval nói về cuộc cách mạng mới mang tên trí tuệ nhân tạo và những sự thay đổi có thể xảy đến về việc làm trong tương lai, về khả năng tạo ra một chủng loài mới nhờ sự phát triển của công nghệ sinh học và machine learning, cũng như sự mất kiểm soát và khái niệm “tự do” đang dần bị biến tướng trong tương lai. Xuyên suốt cuốn sách, tác giả cũng nhấn mạnh những vấn đề vô cùng nhức nhối trong xã hội hiện đại, như biến đổi khí hậu, nhập cư, bình đẳng giới, chiến tranh tôn giáo hoặc khủng bố.

Một điểm mạnh mà mình thấy trong cuốn sách này, cũng như văn phong của Yuval nói chung, là ông viết cực cực kì dễ hiểu và cuốn. Mình đọc bản tiếng Anh cũng không cảm thấy quá nặng đô, mà ngược lại rất nhẹ nhàng và tìm được nhiều câu trích dẫn khá đắt giá. Giọng văn của Yuval đợt này có vẻ hơi “sassy” và đanh hơn cuốn trước khi ông thẳng thừng bày tỏ quan điểm của mình về tôn giáo, tín ngưỡng cũng như các xu hướng hiện đại ngày nay. Đặc biệt ở các chương cuối. Yuval không ngần ngại chỉ trích tín ngưỡng Do Thái của mình, và gần như phủ nhận tính chính thống và ý nghĩa của các tôn giáo.

Có lẽ chính vì vậy mà các chương gần cuối mình cảm thấy có một chút lặp ý và thậm chí có những lúc còn có cảm giác như ông đang “bài đạo” Sự thật thì không hẳn như vậy, chỉ là cảm nhận chung của mình khi đọc giọng văn của ông thui.

3 câu trích dẫn hay từ trong sách mà mình tâm đắc

Trong sách có khá nhiều câu trích dẫn mình thấy hay, dưới đây chỉ là 3 ví dụ tiêu biểu nhất trong đó thui. Mình đọc bản tiếng Anh nên sẽ để trích dẫn nguyên gốc luôn. Khuyến khích các bạn nên tìm đọc bản tiếng Anh để vừa đọc vừa luyện tiếng Anh luôn nha.

But in the lives of all people, the quest for meaning and for community might eclipse the quest for a job.

– Chapter 2, Work

Many religions praise the value of humility – but then imagine themselves to be the most important thing in the universe. They mix calls for personal meekness with blatant collective arrogance. Humans of all crees would do well to take humility more seriously.

– Chapter 12, Humility

Humans have this remarkable ability to know and not to know at the same time […] Truth and power can travel together only so far. Sooner or later they go their separate ways. If you want power, at some point you will have to spread fiction.

– Chapter 17, Post-Truth

Cuốn sách này phù hợp với ai?

Đối với các bạn yêu thích tìm hiểu về các xu hướng hiện đại cũng như các tiềm năng trong tương lai, cuốn sách này có lẽ sẽ phù hợp để giúp bạn đưa ra một cái nhìn tổng quan về mọi lĩnh vực. Đặc biệt, những bạn nào quan tâm tới các chủ đề về xã hội học, văn hoá, quan hệ quốc tế, chính trị, triết học và lịch sử – nói chung là khoa học xã hội – thì 21 Lessons cũng sẽ đưa ra rất nhiều những góc nhìn mới lạ và hay ho, cho dù đôi khi các nhận định có vẻ hơi khái quát quá và tác giả không đề xuất được một hướng đi hoặc tầm nhìn rộng hơn cho tương lai.

Overall rating: 8/10

Amor fati,

Erratic Erin

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s